MYANMAR: Mandalay and around (15/01/09 - 17/01/09)

Map:
http://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=114188684956392396517.00045a5143a7f888a75d3&ll=19.041349,99.404297&spn=8.61202,14.150391&z=6

Mandalay

Mandalay, de 'culturele hoofdstad' van het land en meteen ook het hart van de regio der Birmezen.

Myanmar? Birma? Etnieen? dictatuur?

In Myanmar leven immers verschillende etnieen: de birmezen, de Shan, de Mon, de Kachin, de Chin etc. Zo bestaat er een 'Shan-state', 'Mon-state', staten waar voornamelijk Birmezen leven (niet-grens staten) etc.
Sommige reisboeken/mensen stellen dat de naam 'Myanmar' = 'Birma' en verwijzen naar de verschillen in naam omwille historisch/koloniale reden.
Vraag je het verschil aan een inwoner, dan antwoordt die: 'Myanmar = gehele land, verzameling van alle volkeren die binnen de grenzen wonen', 'Birma = eerder in de zin van 'birmezen' gebruikt = de regio waar deze etnie leeft'.
Het land is reeds sinds 4 decennia onder bewind van een militaire dictactuur, chefs daarvan zijnde 'birmezen'. Daarentegenover staat dat de andere etnieen ook hun oppositielegers hebben en de strijd niet opgeven om hun vrijheid. En die vrijheid is 'nul komma nul nul nul' in Myanmar!
Alles is in handen van de militaire dictatuur:
* geen enkele persvrijheid,
* kranten en nieuws gekleurd,
* oppositiepartijen ondermijnd (zoveel jaar terug is de verkiezingsuitslag in het voordeel van de oppositie nietig verklaard)
* veel politiek gevangenen
* internet gecensureerd (zo ook mijn blog.. vandaar late update),
* om een auto te bezitten moet je een 'permissie' hebben (die de leiders enkel aan familieleden geven),
* om gelijk welke business te beginnen moet je geld aan de dictatuur betalen,
* wie een woord kwaad spreekt over het regime riskeert een gevangenisstraf (als toerist wordt je dan ook aangeraden er niet over te beginnen),
* oppositielegers worden in de kiem gesmoord (bvb. door verbranden van de dorpen waar hun etnieen in wonen),
* mensen van een etnie verschillend van die van de birmezen geraken maar heel moeilijk aan een job voor de overheid (waarbinnen ze, als ze er aan werk geraken, nauwelijks kunnen opklimmen)
*..

Hierboven enkele voorbeelden die ik zelf ondervonden heb, of die ik van gidsen/taxichauffeurs/geldwisselaars te horen kreeg. Lees je er het nieuws op na is het meer dan duidelijk dat de mensenrechten in Myanmar zwaar geschonden worden..

Myanmar dan wel bezoeken?

En moet bovenstaande een reden zijn om het land niet te bezoeken? Er bestaat immers een 'boykot' door westerse landen die aanraden het land niet te bezoeken omdat er via het toerisme ook geld gaat naar de militaire junta en zo de situatie in stand houdt.

Wel eerlijk gezegd, ik heb er niet over getwijfeld! Een land volledig isoleren van de rest van de wereld is ook niet correct. En opnieuw, alles hangt af van de manier waarop!
Reisgidsen raden af om via 'group-packages' het land te bezoeken en raden ook de sjieke hotels af die sterk gelinkt worden met de militaire junta. Persoonlijk heb ik als backpacker ook dollars moeten afgeven die richting junta zijn gegaan: trein is government-owned, ingang van de belangrijkste sites (Mandalay - Bagan - Inle), luchthaventax, etc. Maar als je dit alles bij elkaar optelt weegt dat voor mij niet op tegen het feit dat Myanmar ook recht heeft op dit soort van 'uitwisseling'/'ontmoeting'. En, ik weet niet of het daaraan ligt, maar je voelt gewoon dat de mensen hier blij zijn dat je hen komt bezoeken en dat ze niet vergeten zijn door de rest van de wereld.
En wat het geld betreft: het overgrote deel daarvan ging naar lokale uitbaters van guesthouses/restaurants/bootmensen/gidsen enz.

Nu, en dit staat er eigenlijk zelf nog los van, maar de grote hap van de inkomsten van de dictatuur (en dus zijn voorbestaan) komen van China, Indie en Thailand. Vooral deze eerste is maar al te blij met de huidige situatie in Myanmar: wapens/geld in ruil voor petrol/jade/hout. De natuurlijke rijkdom van Myanmar gaat dus het land uit, en wapens en zwart geld het land in..
Als je de bedragen vergelijkt zijn de inkomsten van het toerisme maar peanuts.
Dus Europa en America kunnen wel sancties uitschrijven tegen het regime, maar die stellen niets voor in vergelijking van de houding van China/Thailand/Indie en zelfs Rusland (die er een kernenergie centrale wil bouwen in ruil voor..).

Maar dus terug naar Mandalay ;-)

Een grote, stoffige, drukke stad bij de eerste verkenning. Met supervriendelijke, lachende mensen. Het oud paleis (nu een plaats waar het leger gebaseerd is) kun je gewoon niet missen want helemaal omringd door water.

Ik maak een lange wandeling door de stad en zo stilletjes aan het bekomen van de treinrit van de dag ervoor.

Net zoals de Birmezen installeer ik me op een plastiek stoeltje met een thee.
Als je hier 'tea' vraagt krijg je een mix van tee met melk en suiker (cfr Engelsen?), met daarnaast een gratische kan 'green tea' (zoals wij groene thee kennen). De eerste vond ik niet te drinken maar bestelde ik telkens weer opnieuw om toch de 'green tea' erbij te krijgen ;-)

en om de een of andere reden morsen ze telkens bij elke tas!

Ik bezoek de locale markt en een paar tempels waar kindjes zelf vragen om op de foto te mogen staan.. is een ferme fotoshoot geworden, en maar lachen!

s'Avonds richting guesthouse en ja, opnieuw in donkere straten, no electricity.. het heeft wel iets.

Dag 2 in Mandalay ga ik de toeristische toer op. Aan attracties geen gebrek! Tempels, pagodas, articraftshops, de stadskaart kleurt er vol van. Ik huur een fiets en begin mijn culturele route.

Eerst naar de MahaMuni tempel, een must-see die ook wel echt de moeite was. De tempel op zich was wel ok (heb er nu al zoveel gezien) maar vooral de mensen errond waren het aanschouwen waard. Echt ongelooflijk hoe mensen hier met religie bezig staan. Offers kopen/verkopen, kaarsen branden, heilige vissen eten geven, noem maar op! Er heerst een gezellige sfeer in en rond het tempelcomplex.

Er is net een bhoedhistische ceremonie aan de gang:
Een hele stoet mensen duidelijk opgemaakt voor een grote dag. Blijkbaar is dit een ceremonie waar jongetjes voor het eerst als monnik door het leven gaan. In Myanmar bestaat de gewoonte dat elke man minstens 1 (maar dikwijls tot 3 keer) als monnik door het leven gaat. De eerste keer is dit rond de leeftijd van 7 a10 jaar.
Zoals te zien op de foto, worden de monnikjes-in-spe gedragen door mannen en zijn zo sterk opgemaakt dat het wel meisjes lijken!

Kort hierna zullen de haren geschoren worden, de monniken kledij aangetrokken worden en het leven en studie in het monasterium als monnik aanvatten (op deze leeftijd is dat meestal maar een korte periode maar duurt zolang de jongen en zijn ouders willen).

Een oude vrouw wat verderop heeft dit alles zo te zien al duizend keer meegemaakt.

Wat verder zie ik foto's van de militaire junta. Tot hiertoe had ik nog nooit afbeeldingen gezien, maar nu kan ik dus een gezicht plakken op de 'boosboeners'.

Hieronder enkele beelden die rond de tempel staan en eigenlijk van de Khmer (Cambodja) afkomstig zijn maar via een lange weg (lang verhaal) nu in Myanmar staan. Hun aanraken moet geluk/genezing brengen, en dat hebben ze geweten!

Rond hetzelfde complex liggen 2 grote vijvers waar mensen rustig rondkuieren en katvissen eten geven.

De pagoda is omgeven door monasteria en dus monniken, van alle leeftijd!

En ja, ook bhoedistische nonnen! Deze had ik in Thailand, in tegenstelling tot de monniken, niet gezien. Ze zijn echter in een grote minderheid tov van de monniken en hebben daarenboven een veel lager aanzien bij de bevolking. Maar ook zij gaan, net zoals monniken, bedelen om eten in de straten. Dit bedelen hoort thuis in het 'ascetisch leven'. Deze gelovigen moeten zich niet bekommeren met wereldse zaken maar zich focussen op de leer van bhoedha. Daarnaast is dit een manier voor de bevolking om 'goed te doen' en zo naar een beter -volgend- leven te streven. Twee maal gewonnen dus!

Volgende stop was de 'gold leaf making' = maken van goudblaadjes. Deze worden dan gebruikt door iedereen als soort van offer en op de bhoedhabeelden geplakt door geloven (zie foto Yangon). Hier in Mandalay worden deze 'gold leafs' gefabriceerd. De manier waarop is ongelooflijk maar waar..

Vertrekkend van een 'dikker' stukje goudblad, geplakt op flinterdun bamboepapier:

Waarbij mannen met een houten hamer er keihard opslaan om het goudblaadje dunner en groter te maken (!), om een zo groot aantal goudblaadjes te verkrijgen,

Om de 2 minuten mogen ze pauzeren: de timer is een bamboebootje met gaatje onderaan in een kom water. Als het bootje zinkt zijn de 2 minuten om!

Deze mannen verdienen 5-7 dollar per dag voor zo'n labeur. Dat dit nog kan bestaan. Doet me een beetje denken aan slavernij, ik trek mijn ogen open!

De goudblaadjes worden dan versneden in kleinere stukken om opnieuw platgeklopt te worden tot een dunner blaadje. Resultaat = flinterdunnen goudblaadjes die verkocht worden aan gelovigen (0.5 dollar per pakketje, niet weinig voor de mensen hier)

Maar dat is nog niet het hele verhaal! Een beetje verder, in een kelder achterin de werkplaats worden de bambooblaadjes gemaakt (waarop de gold leafs plakken) . Ditmaal gebeurt het kloppen door vrouwen, met opnieuw als bedoeling de blaadjes zo dun mogelijk te krijgen.
Ze werken in een donkere, vochtige kelder (vochtige omgeving nodig voor de bamboeblaadjes).. 10 dollar per dag!!

Ik ben niet de enige bezoeker. Een Amerikaans hobby-fotograaf neemt er ook zijn foto's. De bodys mogen er zijn!

Dan bezoek ik Shwe Nan Daw. Een monasterium dat vroeger deel uitmaakte van het koninklijk paleis maar verplaatst is. Het koningklijk paleis zelf is volledig afgebrand, dit prachtig houten gebouw is er dus aan ontsnapt!

Brandende zon, warm hout, religieus rood..

Ik bezoek nog een paar andere tempelcomplexen en voor de zonsondergang ga ik naar 'Mandalay-hill': een heuvel (met tempel natuurlijk) van waarop je over heel Mandalay kunt kijken. Het zicht valt echter een beetje tegen door het vele stof. En rond me staat wel de grootste concentratie aan toeristen die je in Myanmar kan aantreffen (voornamelijk oudere en gepensioneerde package-toeristen - je treft hier weinig backpackers!). Een echt romantische zonsondergang was het dus niet ;-)

Terug beneden is het voetbal op tv in de teashops. Voetbal, de eenmaker op aarde. Zelfs in Myanmar, zelfs in de bergdorpen, zijn namen als David Beckham, Ronaldo door het kleinste kind (jongetje) wel gekend!

s'Avonds lekker Indisch gaan eten met een Zwitsers fotograaf die ik smorgens ontmoet had aan de ontbijttafel. Het is al de 12e keer dat die man naar Myanmar komt, dus die wist wel te vertellen! Daarenboven had hij een mooi zwart-wit foto-album uitgegeven.. Myanmar is dan ook het meest fotogenieke land dat ik ken!

Amarapura - Sagaing - Inwa

De volgende dag afgesproken met 2 belgen om een taxi te delen naar de 3 ex-hoofdsteden van het land die in de buurt van Mandalay liggen: Amarapura - Sagaing - Inwa. (Ik had de dag ervoor een briefje aan de ontbijttafel en receptie gelegd met de vraag of iemand het zag zitten om deze trip te maken en de kosten te delen, zijn het wel 2 belgen die reageren zeker!).
De mannen zelf waren niet van het meest boeiende type, maar de trip was zeker en vast de moeite (dit met openbaar vervoer doen zou me zoveel meer tijd gekost hebben).

Eerst brengt de chauffeur ons langs verschillende werkplaatsen in Mandalay zelf (die deel uitmaken van deze 'standaard' toer). Als je ziet hoe iets gemaakt wordt leer je het zoveel meer apprecieren!!!

Maken van marmeren bhoedha-beelden uit ruw marmer,

de grote beelden zijn voor de tempels, de kleintjes voor toeristen,

het gieten van bronzen bhoedhabeelden (starten vanaf de schets),

maken van overtrekken uit kralen
(iedereen kent wel de typisch Thaise olifanten die dikwijls als kussenovertrek verkocht worden - Thaise handicraft?),

de typische marionneten uit Myanmar
(hoewel het marrionetenspel nu eigenlijk louter nog voor toeristen gespeeld wordt).

Amarapura

In onze eerste stop, Amarapura ligt een groot monasterium waar heel wat monniken verblijven. Precies om 10.15 u zouden we de monniken moeten zien toekomen om te eten.. en volgens de reisgids is het de moeite.

In afwachting loop ik door de verschillende gebouwen en zie de monniken aan het 'huis'werk.

Om 10.15 is het dan zover. Onze chauffeur leidt ons naar 'de plaats waar de monniken komen eten'. Van overal komen ze, mooi in 2 rijen naar de 'refter'! Wel honderden honderden monniken! Ze krijgen hier eten van mensen die een donatie willen doen (donaties doen is de boodschap in het bhoedhisme hier, allemaal in het teken van een 'goed leven te leiden' en zo op termijn de weg naar het nirvana te vinden)

Een impressionante gebeurtenis, alleen, de vele vele toeristen die er op staan te kijken geeft een wrang gevoel.

Ja, ook ik heb de fotos getrokken, ook die van de monniken aan tafel..

Heel eerlijk, ik zou ze nu niet meer opnieuw trekken. Je moet je goed voorstellen: die monniken komen hier elke dag om te eten en elke dag staat daar een horde toeristen, waarvan het grootste deel met een camera of video het hele gebeuren komt vastzetten. Mmm, moest ik monnik zij zou ik toch liever met rust gelaten worden tijdens het eten.
Het foto-trekken was zo verleidelijk, want de kleuren, de rituelen.. maar dit was fout!

Daarna richting de brug van Amarapura: deze brug is gemaakt van hout dat van andere tempels is gestolen en behoort tot de must-see. Wat een rust dat hier heerst.

Aan de andere kant van de brug bezoeken we dan de zoveelste tempel. Deze keer met mooie wandtekeningen die het toch eens wat anders maken.

Sagaing

Sagaing is, net zoals Amarapura en Inwa, ooit de hoofdstad geweest van het overheersend rijk indertijd. Nu is Sagaing een regio waar monasteriums (kloosters voor monnikken) als paddestoelen uit de grond zijn gegroeid. En op elke top van de berg zie je wel een gouden stupa!

Inwa

Om deze plek te bezoeken moeten we de taxi laten staan aan de rand van de rivier en met een bootje oversteken. Aan de andere kant staan paardenkoetsen ons op te wachten.
Blijkbaar is dit de enige manier om deze regio te bezoeken, de wegen liggen er dan ook echt barslecht bij. De avond is aan het vallen, dus het wordt een kleine (paarden)koers richting het bekende oude klooster. De 2 belgen vonden het 'hobbelen' volgens mij iets minder leuk dan ik ;-). Het oude klooster helemaal uit warm donker hout maakte het dan wel weer goed.

Maar dan de terugweg, ik laat de foto's spreken..

Deze plek vergeet ik nooit! Misschien was het omwillen van de zonsondergang of de paardenkoets, maar Inwa heeft iets magisch.

De bootman staat ons op te wachten, samen met onze ongeruste taximan. In het pikdonker met de lichtjes van een brug als enige verlichting nemen we de oversteek terug.

s'Avonds afspraak in een Nepalees restaurant met de Zwisters fotograaf, die kent hier alle beste restootjes!