CAMBODJA: Kust & Pnom Penh (14/04/09 - 23/04/09)

Na meer dan een dikke week in Siem Reap, zin in iets anders. Afscheid van Jacopo en richting kust! Plan: naar 'Koh Kong' (nabij de Thaise grens). En dit vraagt om een vol dagje transport..

Op de bus zit een Cambodjaans meisje naast me dat helaas geen Engels spreekt maar me in het wegrestaurant al te graag het eten van noodlesoep met muntblaadjes, bonen en chillie 'aanleert'. (klassiek dagelijks gerecht hier)

In Koh Kong kan ik diezelfde dag niet geraken, blijkbaar vertrekken die bussen enkel smorgens vanuit de hoofdstad. Maar geen zin om in Pnom Penh te blijven dus neem ik een bus die deels dezelfde richting uitgaat en stap -als enige- af aan de splitsing in de richting van waar ik naartoe wil. Dichtsbijzijnde dorp bij die splitsing = Sre Ambel! Motorbikes genoeg om mee te rijden. Off we go!

Sre Ambel

Ik ben echt wel in een vergeten gat beland. Aangekomen met de motorike spreekt niemand engels maar gelukkig kan ik overnachten in 1 van de 2 chinese guesthouses van het dorp. Bij een wandeling door het dorp/klein stadje, bots ik op de plaatselijke kermis. En als ik naar 1 meisje knik om een foto te mogen trekken komen er opeens een hele horde kinderen aangerend die mee op de foto willen! Lief toch..

En dan met een jongeman aan de praat geraakt (die een woordje engels spreekt en dat maar al te graag fier oefent met een buitenlandse). Vanavond is het Khmer New Year en ik wordt prompt uitgenodigd om samen met zijn familie te vieren! En die uitnodiging sla ik niet in de wind.

De familie woont in een klein straatje (vol met afval) naast de markt. Ik neem plaats op de mat op het 'terras' voor het huisje waar de diner volgt. De gastheer en gastvrouw zijn duidelijk blij met mijn bezoek!!
Ik stel voor om de drank te betalen en samen met mijn kameraad (in het geel op de foto onder, enige die engels kon) rijden we met zijn motorbike naar een winkeltje om drank. Een winkeltje op, jaja, 100 m van het huis, niets wordt hier tevoet gedaan, altijd die motorbike! We kopen voor elk 2 pintjes (voor de jongste 2 colas). Ik probeer duidelijk te maken dat het koude pintjes moeten zijn maar al vlug valt de euro/riel.. hier worden pinten met ijs gedronken natuurlijk! Dus eerst nog langs een andere shop om ijs dat eens thuis in stukken gekapt wordt op het terras.

De maaltijd: miesoep met vleesballetjes en groentjes. Ik laat de vleesballetjes links liggen maar de rest smaakt echt lekker! Dit is dan ook een feestmaaltijd voor hen! Veel gelachen dat zeker.. wat een ontvangst! En fier dat ze waren om een buitenlandse gast te hebben!

Samen met de mannen van het gezin keren we na de diner terug naar 'de kermis' bij de pagoda, waar het hele dorp bijeenkomt om nieuwjaar te vieren. De kermisattracties zijn dan ook iets universeel: de draaimolen, het 'schietkraam' (met pijltjes naar ballonnen schieten hier), de paardemolen, wat eetkraampjes en wat verder, jonge mannen aan het dansen.. 'the ladies are to shy'.. omgekeerde wereld?

Ik wordt keer op keer geintroduceerd aan vrienden van 'mijne maat' die ook een woordje engels willen spreken. Wat een avond!

De dag erop komt 'mijne maat' me halen aan het guesthouse: ik had -op aanvraag- immers beloofd aan de familie dat ik de volgende dag mee zou ontbijten. So I did. Samen met een paar vrienden gaan we dan 'op de koffie' in een van de vele koffie-cafes (met een tv die overal aanstaat) en brengen we een bezoekje aan de pagoda.


Het is nieuwjaar en voor de Khmer betekent dat meteen ook hun verjaardag, de gedenking van de doden en het offeren van voeding aan de monniken.

En wat voor een offers!!! De monniken kunnen dit nooit allemaal op!

Het scheelde niet veel of ik zat 'vast' in dit dorp: "please stay longer". Maar ik wil verder.. up to Koh Kong zoals gepland!


Koh Kong


Koh Kong is een stadje gelegen aan de kust dichtbij de grens met Thailand. Volgens voorbije medereizigers een heel mooie streek (vooral de eilanden/mangrovebossen in de buurt), op verkenning dus!

Eerst wat miserie met het zoeken van een guesthouse. Velen over budget tot wanneer ik dichtbij de markt een klein lokaal guesthousje zag dat er duidelijk van mindere categorie uitzag. Prijs overeen gekomen, ingechekt, bagage geinstalleerd om dan de bazin te gaan betalen. Bleek dat het het tienvoud moest zijn in de locale munt!!! (handgebaar is dus toch niet altijd een verduidelijkende hulp). Dus bagage weer ingepakt en terug in de brandende zon met de rugzak. Pfff.. uiteindelijk een zalig guesthousje gevonden, geen beesten in kamer, een klein raam jawel en een bijhorend gezellig restaurant met terras aan de waterkant. En vooral, ik ben er heel toffe mensen tegenggekomen. De keuze van de guesthouse heeft dus echt wel zijn invloed (op de nachtrust EN de compagnie).

Eerst gaan wandelen in het stadje, langs de markt, de echt vuile straatjes (overal afval), de vissershuisjes. Wanneer ik me wat verder in de 'vuile' wijk waag moet ik rechtsomkeer maken. Opnieuw honden die me niet graag zien komen.. en grommende honden, nee, dan doe ik liever twee keer dezelfde weg.

Het was daarenboven Khmer 'nieuwjaar' en naar aloude traditie wordt er hier met water in de straten naar elkaar gegooid en talkpoeder in de gezichten gewreven. Elk zijn tradities nietwaar.
Vele kindjes klaar aan de rand van de weg met plastiekzakjes gevuld met water, klaar om elke voorbijganger de volle lading te geven. Ook ik heb er aan moeten geloven :-)!! Revanche met mijn drinkwaterfles, jawel! Een klein jongetje kwam naar met toe met handjes vol talkpoeder, dus verder met witte wangen door de straten :-).

In de guesthouse ontmoet ik een oudere man, Paul, die hier blijkbaar al jaren woont en gepassioneerd is door de Irwaddy dolfijnen die hier in de monding van de rivier leven. Hij maakt me al warm voor een boottrip en wil me helpen organiseren. Wat later loop ik 2 sympathieke Franse kerels tegen het lijf (bij dat zelfde guesthouse) en zij zagen zo'n boottochtje naar de mangroven en de nabijgelegen eilanden ook wel zitten. Dus plannen gemaakt samen met de 'expert' Paul, die er zelf gedetailleerde kaarten van de streek bijhaalde en ons aan een van de beste 'bootmannen' introduceerde.

De volgende dag dan met een mini motorbootje op op het wilde water. Helaas was de 'beste bootman' misschien toch niet de beste... niet alle geplande stops bleken plots bereikbaar (? -omwille van het weer?).
Maar het was echt wel een heel mooi mangrovestreek. Naar t'schijn moeten hier ook veel vogels zitten (is RAMSAR gebied) maar met geen van ons is een 'vogelaar' dus hebben we er ook niet veel kunnen spotten. Waarschijnlijk ook niet het goeie moment van de dag uitgekozen.

Op onze rit passeren we langs verlaten stranden,

Onderzoeken we de visnetten van dichterbij
(die vol van de kleine visjes zitten - niet veel waard hier, voor de 'fishpaste')

Brengen we een bezoekje aan een visserskoppel dat samen de vangst binnenhaalt,

Gaat Manu voor de volledige modderdoop
(als je hier te lang op dezelfde plaats blijft staan zink je echt diep weg!)

Dan een stop aan de mangrovewalk. Midden in dit mangrovegebied hebben ze een een walkway aangelegd waardoor je niet zelf op en door de wortels moet kruipen om erin te gaan. Blijkbaar ook een favoriete plaats voor lokalen om een familie-uitstap te doen (en het was ook nieuwjaar natuurlijk)!

Varend voorbij de vissershuizen, mensen leven hier echt 'op een hoopje'.

s'Avonds nog een gezellige avond met het Franse gezelschap. Manu werkt voor een bedrijf dat microkredieten uitschrijft voor arme boeren en Kristof werkt als IT-leraar voor een NGO. Beide gebaseerd in de hoofstad Pnom Penh en beide heel enthousiast over hun werk! Afspraak terug in Pnom Penh!

De volgende ochtend toch een misrekening in dagen tellen (want moet nog op tijd om mijn visum voor Vietnam en op tijd het land uit), lang verhaal. Uiteindelijk op een bus blijven zitten naar Sihanoukville, DE strandstad van Cambodja.


Sihanoukville

In Sihanoukville zou ik niet lang blijven dus een guesthouse gezocht nabij het busstation. Geen mooie bungalow aan het water dus ;-). Ik bezoek de drukke stad, doe een poging om van hieruit mijn Vietnamees visum te krijgen (noppes), en dan to the beach!

'De strand-toeristenstad van Cambodja' had ik tevoren te horen gekregen. En inderdaad, het strand kleurde vol vol van de toeristen, maar dan wel van lokale toeristen! Met de vakantiedagen rond nieuwjaar komen vele rijke gezinnen blijkbaar naar Sihanoukville. En dat was eraan te zien.

Een ontspannende strandwandeling gemaakt. Er zelf inspringen is er niet van gekomen: 1. wat te doen met de camera en geld en 2. geen reservekledij bij: de vrouwen zwemmen immers allen met kledij aan!Niet enkel dit oud vrouwtje..

Bij valavond met geinstalleerd met een pintje in een van de vele ligzetels aan het strand. En genoten..

Een druk maar gezellig strand. Kinderen spelen met vuurwerkpijlen aan de rand van het water, grote families eten samen, een heerlijke zeebries..

Kampot


Niet van plan om in de strandzetels te blijven plakken besluit ik de volgende morgen een taxi te nemen naar Kampot op een 2 uurtjes rijden van Sihanoukville. In de taxi raak ik aan de praat met 1 van de barmannen van een hotel in Sihanoukville. Deze man krijgt welgeteld 1 dag per jaar vakantie! (vandaag dus, dat hij in Kampot zijn familie gaat bezoeken). Zijn zus werkt in Thailand, zijn broer in Maleisie, veel familiereunies zijn er niet. Ik krijg een uitnodiging om mee te gaan maar als dit echt de enige dag is dat hij zijn familie ziet moet hij zich daar toch volledig op focussen. Ik slaap in de plaats in een guesthouse van vrienden van hem in Kampot.. vrienden ok, maar de beste keus was het niet (lag wat verder van het centrum en s'avonds moest ik door donkere straten met grommende honden om mijn bedje te vinden. Gewoon goed doorwandelen en geen aandacht aan hen besteden is de boodschap..)

In Kampot huur ik een fiets en ga op zoek naar de grotten die vermeld staan in de Lonely Planet. Niet voor de grotten zelf natuurlijk, wel voor de mooie fietstocht door een vreedzaam ruraal landschap.

Op weg naar de grotten al vlug een jong gastje dat mij wilt 'gidsen'. Dit is de gewoonte hier naar het schijnt. Hij wijst me de 'schildpad', 'de olifant', 'de krokokil' etc aan in vormen de stalagmieten/tieten. Met een dikke portie 'willen zien' kan ik er misschien is er misschien wel wat van aan.

Op een avondwandeling kom ik voorbij een -zoveelste- trouwfeest (dit is naar t'schijnt de trouwmaand in Cambodja.. tja, periode voor de regens eraan komen (en voor het zaaiseizoen dus wat meer tijd). De trouwfeesten gaan hier meestal 'op straat' door, net zoals dit: een grote tent die de helft van de weg inneemt. Deze keer wel met verrassend -voor hier toch- kortgerokte danseressen die tot het grappige toe met hun kont bewogen. (en bedenk hier alle kleine -en grote- jongens bij die niet in de tent konden maar daarentegen perfect de kontjes van op straat konden aanschouwen ;-).

Pnom Penh

Opnieuw naar Pnom Penh. Een must want daar moet ik een visum gaan halen om Vietnam binnen te kunnen. Lang verhaal trouwens dat visum... in elk geval het is gelukt. Aangezien ik hier reeds een kleine maand geleden met Stefanie was heb ik nu de 'sights' bezocht die we de vorige keer hebben geskipped, oa het Nationaal Museum. Vol van de zandsteensculpturen, vele die eigenlijk in de Angkor tempels thuis horen. Interessant en vooral ook een mooi gebouw met prachtige binnentuin!

s'Avonds afgesproken met de twee franse gasten die ik in Koh Kong tijdens de boottocht had ontmoet. In een cafe van expats, jawadde. Australiers, Fransen, Duitsers.. er leeft hier echt een grote buitenlandse gemeenschap (met al die NGOs logisch natuurlijk). En veel jong volk. Studenten die een stage doen, mensen die na de studies vrijwilligerswerk doen, artiesten (fotografen) etc. Werd een gezellig avondje onder Frans gezelschap. En het is hier toch een mooi leventje zo te horen..

De dag erop er eentje dat ik niet rap ga vergeten: een volledig dagje het tribunaal van "Mister K" life gevolgd in het internationaal gerechtshof iets buiten Pnom Penh.

De 'hoofdverantwoordelijken' van de gruwels tijdens de Khmer Rouge periode leven nog en staan nu terecht voor een internationaal tribunaal (heeft wel alle internationale kranten gehaald denk ik). 'Brother number 1', Pol Pot dus, die hoeft het niet meer mee te maken, maar 5 andere hoofdpionnen van het regime zitten achter slot en grendel en wachten hun proces af. "Mister K", directeur van de befaamde S-21-gevangenis waar duizenden mensen zijn gemarteld/vermoord, staat net nu terecht. En iedereen kan dit tribunaal meemaken, de regering heeft immers gratis bussen ingelegd van het centrum naar het gerechtsgebouw. Dit was dus een unicum.

Vroeg de bus op (verrassend weinig lokalen, tja, het leven gaat verder zeker). Eens door de controle (cameras helaas verboden) kom je in een groot auditorium terecht, dat geeft op een enorme glazen wand waarachter het gerecht bijeenkomt. Aan mijn kant van het glas, de 'publieke ruimte', waren journalisten, geinteresseerde expats aanwezig (en natuurlijk ook wel lokale mensen -maar veel minder dan verwacht). Zelf zat ik naast een Franse studente in de rechten, die me helaas weinig bijkomende info kon geven over het reilen en zeilen van dit gerechtshof.

Aan de andere kant van het glas was het ook de moeite (van kostuums nog niet gesproken -dit is mijn eerste keer dat ik een rechtzaak meemaak): een tiental advocaten, 3 procureurs, een 6-8tal procureurs (van alle nationaliteiten), en daartegenover 2 advocaten (fransman en Cambodjaan) van de 'verdachte'. In het midden dan maar liefst 7 (!!) rechters: hoofdrechter was een Cambodjaan, daarnaast nog een paar nationaliteiten. Echt wel de moeite dus!

Bij het binnenkomen kregen we koptelefoon in de handen gestoken gezien het tribunaal zowel in het Frans, Engels en Khmer simultaan vertaalt wordt. Het begon helaas nogal saai: over het al dan niet toelaten van een document in het proces. Ver van de kern van de zaak, maar eigenlijk wel interessant om te zien hoe er zo 'geleuterd' kan worden rond 1 document. En dan een hele discussie over de vertaling: die zou blijkbaar niet zo correct verlopen en zo vraagt de advocaat van de beklaagde naar andere vertalers (dit alles wordt ondertussen vertaald door de huidige vertalers..). En die mannen kunnnen nogal babbelen amai. De 'overdreven' beleefdheid naar de rechters toe van de procureurs/advocaten kwam soms zelf wat belachelijk over : "Danku mijnheer de rechter om me aan het woord te laten" etc. Na een korte lunchpauze ging het dan wel tot de kern van de zaak en kwam de "verdachte" aan het woord (verdachte.. hmm.. iemand die zwaar de mensenrechten heeft geschonden ja). Over hoe hij directeur van de gevangenis is geworden, wat de relatie was tussen de verschillende hoofdfiguren van de Khmer Rouge. Een zware ondervraging door de rechters dus. Tegen 5u wordt het afgesloten, ja, stevige toebak is het wel. En dit hele process heeft een zwaar 'symbolisch' gewicht. Miljoenen mensen zijn gestorven, en -30 jaar te laat helaas- schiet er toch wat gerechtigheid. Aan de andere kant wel straf dat zo iemand een process verdient.. maar dat zijn dan weer de mensenrechten. Op de bus terug zat ik naast een jonge Amerikaans journalist die me gelukkig al heel wat meer uitleg kon geven (ie schreef oa artikels voor The Economist) . s'Avonds dan met hem en zijn vrienden een pint gaan nemen in een van de 'expat'-cafes. Was me een dagje!

Grensovergang Cambodja-Vietnam

Ik moet dringend het land uit, heb immers mijn Cambodjaans visum reeds met 1 dagje overschreden (-express omdat het in de Vietnam planning pastte). Nu die grensovergang was ook de moeite. Ik wou richting Mekong Delta en de perfecte weg ernaartoe is.. via de Mekong zelf natuurlijk.

Nu had ik voor een niet klassieke grensovergang gekozen en dat heb ik geweten. Eerst in een over over overvol busje tot het eerste stadje, dan een kleine wandeling naar een prive huis (?) waar achterin boten lagen die je naar de grensovergang konden brengen. Helaas niemand anders die die kant op moet. Na een dik uur wachten dan toch besloten om de boot alleen te huren (na zwaar afdingen). Een tochtje op een privemotorbootje dus. Eens aan de grenspost kom ik zelf eens rechtstreeks in aanraking met de alom gekende corruptie van het land: "35 dollar voor de overstay van mijn visum met 1 dag". En nu werd het bluffen.. In de Lonely Planet (van 2009) stond dat het maar 5 dollar kostte, dus ofwel waren de regels onlangs veranderd, ofwel waren deze mannen er mij zwaar aan het opleggen. Ik ging voor het eerste. Dus -zonder blozen jawel- "I checked it with the embassy of Belgium AND of Vietnam and both said it was only 5 dollars" (hmm, niets gecheckd eigenlijk). Dan opeens moest ik wachten op 'zijn baas'. Ook dit duurt weer een tijdje, en nadat die baas nog een telefoontje doet bleek dat deze mannen idd wat geld in de pocket gingen steken. "Ok, 5 dollar" "It is ok for now, but next time you will have to pay 35 dollar". Volledig belachelijk antwoord natuurlijk. Oeff, dat was gelukkig achter de rug.. ze konden me eigenlijk gelijk wat gevraagd hebben. Aan de tweede -Vietnamese- grenspost, meteen heel wat luxe (grenspost op het water, zie onder), en ook veel 'professioneler'.

Mijn eerste ritje met de motorbike in Vietnam ga ik -helaas- nooit meer vergeten. Ik nam een motorbike naar de dichtsbijzijnde stad bij de grenspost. Daarvoor moest ik eerst door vele smalle en drukke straatjes van vele dorpen, achterop bij een jong gastje dat ook wel heel snel reed. Nu moesten we ook af en toe het water over met een ferry. De mekong delta staat immers gekend voor een en al rivierovergangen. Bij een van de ferry-overgangen liep het mis: zoveel brommers dicht bij elkaar, en wanneer ik terug achterop kruip bij mijn jonge chauffeur, in een poging niet tegen de andere brommers te zitten, bots ik met mijn been tegen de gloeiend hete uittlaat.. brandwonde derde graad.. en een fameuze!Al vlug mijn drinkwater erover gegoten maar de Vietnamezen vonden dat een heel dom idee (?). Eens in de stad eerst langs de apotheker waar me nutteloze zalfjes worden meegegeven. Dit wordt een mega-litteken.. tja... wie niet doet niet misdoet zeker.. (troost ik mezelf ;-)

CAMBODJA: Siem Reap & tempels PART 2

Meer tempels..

Zou ik nog een dagje Angkor doen? En de tempels die ik gemist heb van naderbij gaan bekijken? Lang getwijfeld maar uiteindelijk gekozen om eerder de andere tempels -los van het Angkor complex- op een of andere manier te gaan verkennen.

Maar vooraleer nog meer cultuur, dan toch een dagje op het gemak ingelast. Een fiets gehuurd en naar de Tonle Sap exhibitie gegaan.

Tonle Sap is het grootste meer van ZuidOost-Azie waarlangs we met de boot komende van Battambang waren gepasseerd. De exhibitie was echt mooi georganiseerd. Wat meer achtergrond bij de woningbouw op en rond het meer: woonboten, woningen op stelten of drijvende woningen (die we bij de boottocht gezien hadden), over de fauna en flora (er moeten hier zeldzame vogels te zien zijn), over de manier van leven, de manier van vissen, over de ecologische problemen (vnl ontbossing) etc. Na het zelf gezien te hebben is het wel eens interessant om wat 'uitleg' errond te zien te krijgen. En het Tonle Sap meer is een speciaalke: in het regenseizoen krijgt het water van de Mekong toegevoerd, in het droogseizoen vloeit het water de omgekeerde richting in de Mekong. De stroomrichting veranderd dus met de seizoenen en vele gebieden krijgen ook maar periodisch water (dus periodisch vissen, vogels etc.). Waarschijnlijk ziet het er hier in het regenseizoen totaal anders uit!

Na de expiditie echt 'ontspannen': naar het zwembad bij het dichtsbijzijnde hotel en later op de avond gaan eten bij een Italiaan met.. een italiaan.. Jacopo (waarmee we eerder mee samenreisden en die nu ook aan de tempels toe is). Het plan wordt gesmeed om samen de remote tempels te gaan bezoeken meer noordwaarts. Dit komt als gegoten uit!! (in Siem Reap kan je immers als toerist geen motorbikes huren maar hij kwam all the way from Pnom Penh met zijn moto)

Koh Ker tempels

Zeer vroeg op en achterop de moto (toch al heel wat anders dan de motorbikes, dit wil ik echt leren, je hebt veel meer grip op de weg en kan een veel moeilijker wegdek aan).

Na een paar uren op de moto begint mijn poep het wel te voelen, maar de tempels maakten dit meer dan goed!! Geen kat te zien hier. Niet dat ik 'weg van toeristen wil' maar het is toch een heel ander gevoel deze ruines in verlatenheid te verkennen.

Symbiose van leven en dood..

ik kon hier wel honderden foto's van trekken, het heeft echt iets magisch!

Beng Melea


Het toppunt nog niet gezien, dat was de tempel van 'Beng Melea'! Het is bijna Khmer New Year dus komen vele Cambodjanen naar de tempels. Ook hier. Groepen (families) die allen samen op de foto willen bij de tempels. DE uitstap voor de Cambodjanen, het is dan ook hun prachtig cultureel erfgoed waar ze zo trots op zijn.

Aan de Beng Melea tempel is duidelijk ook niet geraakt sinds.. zandsculpturen verscholen achter blokken, een tempel midden in de aloude bomen van het tropisch woud..

En dan stoere Jacopo (claro, el Italiano) en de moto..

s'Avonds laat terug aangekomen in Siem Reap, was een dagje!!

De dag erop opnieuw afgesproken met Jacopo om de floating villages te bezoeken in het Tonle Sap meer. En met de moto kan je natuurlijk overal geraken. Vanuit een verloren 'uitkijktoren' kunnen we met een roeibootje mee naar een floating village. De motoweg ernaartoe was even boeiend: de wel grootste toro ooit gezien, overal lachende mensen. En later op de avond komen de ossenkarren terug van het veld, volgeladen met hooi. De 'werklui' op het veld keren huiswaarts op de motorbike of in volgeladen camions.. foto's volgen..

CAMBODJA: Siem Reap & tempels (07/04/09 - 14/04/09)

Siem Reap


Voor velen is Cambodja = Ankor Wat, met andere woorden een bezoek aan Siem Reap. Dit is de dichtsbijzijnde stad bij het tempelcomplex, vol van de hotels, bars, cafes, shops noem maar op. (wat een contrast met het Cambodja dat we tot hiertoe kennen -op Pnom Penh na natuurlijk)

We laten de tempels nog even voor wat ze zijn en gaan eerst de omgeving met de fiets verkennen. De dorpjes rondom Siem Reap zijn allerminst zoals de 'pub street' in het centrum van de city. Er leeft een echt warme bevolking, een glimlach nooit ver weg, en .. "hello hello"..

Wel -arme- huizen (deze provincie is dan ook van de armste van Cambodja),

temidden de groentevelden (en kale rijstvelden).

De overgrote meerderheid van de Cambodjanen (en de wereldbevolking eigenlijk in het algemeen) leeft met de seizoenen. Tijdens het regenseizoen staat alles in teken van de rijst. In het begin van het regenseizoen wordt gezaaid, na een tijdje verplant, dan groeit de rijst en wordt geoogst. Hier is maar 1 oogst per jaar (andere, geirrigeerde gebieden kunnen tot 2 a 3 keer oogsten). In het droge seizoen worden groenten gekweekt en is het de visserstijd. (onder: een visser aan het werk met op de achtergrond de lege rijstvelden - het is nu het einde van het droge seizoen)

De eerste dag met de fiets belanden we per ongeluk in het Angkor tempelcomplex. Normaal moet je 20 dollar per dag betalen om binnen te kunnen maar wij zijn er toevallig ingeraakt en dus besloten om de 'grand tour' te fietsen in het complex (en de tempels van buiten te bezichtigen - om binnen te gaan moet je bewijs van ticket tonen). Duidelijk goed onderhouden park met om de zoveel honderd meter een ingang naar een tempel/tempelcomplex. Dit is immens! Maar een gedetailleerd bezoek houden we voor later. (achteraf gelezen dat je een 100 dollar boete krijgt voor het betreden van het complex zonder kaartje, fjoew)

En dan de laatste dag van Stefanie in Cambodja. Ze staat voor de keuze tussen een dagje tempelbezoeken of een dagje fietsen in de omgeving. En het werd nog een 'hedendaags dagje' Cambodja..

Langs de villages,

met een middagmaal op zijn 'Cambodjaans' in een straatstalletje..

met bijhorende siesta, want met zo'n hitte (!)

En verder rondtoerend met onze Khmer-sjaal ter bescherming tegen de zon.

Stefanies' laatste avond, daarvoor planden we een dansoptreden van kindjes. Maar bleek dat je daarvoor er de dure menu van het restaurant moest bijnemen.. het werd dus een avondje relaxen in de zetels van 'the Singing Tree Cafe' (een van de gezelligste restaurants/cafes dat ik tot hiertoe ben tegengekomen!).

De volgende dag wuif ik Stefanie uit die de bus richting Pnom Penh neemt waar de vlieger wacht. Zelf besluit ik nog een tijdje in Siem Reap te blijven en de tempels van dichterbij te verkennen en nog wat bezoekjes te doen aan exposities..

Silk factory

Bezoek aan 'les Artisans d'Ankor' waar je houtbewerkers / lacquerware-artiesten / zandsteenkappers / schilders aan het werk kunt zien. Ze maken hier prachtige souveniers. Nu last deze organisatie/school tweemaal per dag gratis bussen in naar een zijdedorp op een 16km uit het stad. Hoewel ik al zovele vrouwen aan het spinnen/weven gezien heb op deze reis (eigenlijk in elk land dat ik bezocht heb) lijkt met dit heel interessant omdat het het hele proces van de zijdefabricage toont. Dus met de gratis bus mee.. net voor ik instap: 'it is free, just tip the driver and the guides you will see there'. Bleek daarenboven dat ik deze morgen de enigste was die gebruik maakte van het gratis busje. Dus dubben over welke tip ik best zou geven..

Eens daar blijkt het het 'zijdedorp' een groot complex te zijn waar zowel zijde wordt geproduceerd (van zijderups tot al dan niet gekleurde zijdedraad), als verder verwerkt tot kledij/sjaaltjes etc.

Een gids leidt me langs het hele gebeuren. Eerst naar de mulberry (moerbei) velden: de blaren van deze bomen dienen als voedsel voor de zijderupsen.

De zijderups (larve van de zijdevlinder) wordt gekweekt op de moerbeibladeren (foto onder). De rups groeit daarna via een popstadium uit tot zijdevlinder. En het is net de geelwitte pop die de ruwe zijde omvat. De vlinders zelf leggen dan nieuwe eitjes die verder groeien tot zijderups en zo is de cirkel rond.

De coconnen worden in heet water gelegd om ze los te maken zodat de draden kunnen gesponnen worden (ruw of glad afhankelijk van dikte). Dan worden ze op klossen aangebracht en worden de witte draden gekleurd: ondergedompeld in emmers verf (al dan niet natuurlijke verf - bvb indigo voor blauw).

En dan het weven zelf. Hier heb ik 2 weeftechnieken gezien:

1) ofwel worden de draden op voorhand tot een motief gekleurd. Dit door het bedekken van stukken van de klossen draden met plastiek en zo onder te dompelen in verf (plastiek bedekt gebied dat andere kleur moet krijgen.)

2) ofwel het weven met verschillende klossen die elk een andere kleur hebben (veel gecompliceerde als je het mij vraagt).

En dan heb je nog de mixture van beide.

Achter de gebouwen bedoeld voor rondleidingen van gidsen, waren verschillende hangars waar vele -hoofdzakelijk- vrouwen aan het weven waren. Hier het plakaatje 'no entry'.

Na de interessante rondleiding, afgesloten in een klein zijdemuseum, wordt ik verder geleid naar de zijdeshop. Ik zou dit al kunnen opkopen.. maar goed dat de centjes er niet zijn ;-).

Terug in Siem Reap (denk dat ik de gids teveel getipt heb in vergelijking met de chauffeur, ben hier echt geen goeie in), naar de markt. En van bolletjes gesproken (longan, druiven,..)

De vele souvenierwinkeltjes op de markt zijn weer eens niet de moeite. Allen verkopen ze hetzelfde en zelf zaken uit Thailand/Laos hier teruggezien, import of kopies?

s'Avonds een maaltijd in de 'streetfood' straat van Siem Reap waar ik een francaise (en later ook Hollandse) ontmoet. Twee meisjes die ook elk voor lange tijd alleen reizen. Is echt es plezant om ook hun verhalen en avonturen te horen!

De volgende dag nog geen zin in tempels, oorspronkelijk plan was een dagje te nietsen, maar lukt me nog steeds niet ;-).

Pilates les

In de voormiddag naar het gezellige cafe/restaurant 'the Singing Tree Cafe' waar ik een Pilates les heb meegevolgd. Pilates is een soort van joga waarover ik in Belgie al gelezen had en waarvan ik toevallig een foldertje vond. Het publiek zijn normaal 'expat-vrouwen' maar nu is het vakantietijd en was het enkel ik, de toeriste, en een andere expatvrouw die een Pilates sessie kregen van een Australische dame. En moet echt zeggen dat het deugd deed!

Pilates is vnl begaan met het evenwicht tussen soeplesse en spieren, met de buik-heup-onderrug als speciale aandachtspunten. En dat hebben de buikspieren geweten! Nu het werkt echt ontspannend en tegelijk inspannend. (heb al een adresje in Gent gevonden waar ik dit kan volgen :-).

De australische lesgeefster was nogal persoonlijkheid: ze is personal trainer van expats, geeft deze pilateslessen, baat een restaurantje uit net buiten Siem Reap en daarenboven heeft ze hier samen met haar man een NGOtje opgericht! Je moet het maar combineren! En het leuke: het geld voor de Pilateslessen (die niet goedkoop zijn) is ondermeer bedoelt voor de NGO (voor opvang van kinderen).

Mine museum

Goed ontspannen en uitgerekt, in de namiddag dan afgesproken met het Rosan, het Hollands meisje, om samen het mijnenmuseum te bezoeken. Bleek een heel eindje van het centrum te leggen dus nu verstonden we waarom de Tuktuk driver moeilijk deed toen we afbieden (is soms moeilijk om weten hoeveel je afspreekt als je niet weet hoe ver iets is).

In het mijnenmuseum kregen we eerst een film tezien van hoe de mijnen ontruimd worden. Dit museum is immers opgericht door een man die zelf nog indertijd voor de Vietnamezen mijnen heeft gelegd. Na de oorlog is hij dan in het leger als 'ontmijner' gestapt.

De cameraman die de film maakte heeft lef.. in het dichte oerwoud volgt hij de stappen van de ontmijner.. brr.

Cambodja ligt echt vol van de mijnen, er zijn nog steeds gebieden waar je niet inkan. Zowel de Vietnamezen, de Khmer Rouge, de Amerikanen hebben hier heel wat mijnen geplaats en UXOs achtergelaten (UXO= unexploded ordnance = bommen/granaten die niet zijn ontploft). De expositie haalt getallen aan die je je gewoon niet kunt voorstellen. Tot 40.000 mensen zijn in Cambodja reeds op een mijn gelopen!! 40.0000!!!!

En een der motieven om mijnen te leggen: 'beter een gewonde soldaat dan een dode soldaat, daar heeft de tegenpartij meer last mee'.. jeezes!

Detail: ook in de omgeving rond de tempels moet je niet van de paden afwijken want er moeten nog heel wat mijnen liggen (de fietstochtjes waren dan ook niet 'offroad'). Er moeten nog miljoenen mijnen liggen in het land!

Het mijnmuseum deed slikken, gelukkig komen de grataten hier ook op een andere manier van pas (als onderdeel van stoeltjes/tafeltjes)!

Er lagen ook bankbiljetten van in de Khmer Rouge tijd, jawel, met het nodige wapenarsenaal.

Angkor

En dan ertegenaan! Nu toch al een paar daagjes in Siem Reap dus het wordt tijd om die tempels eens van dichterbij te gaan verkennen. Vroeg op, met de fiets naar het complex een paar kilometer uit het centrum.

Te beginnen met.. Angkor Wat (Ankor = het tempelcomplex, Angkor Wat is een specifieke tempel, de bekendste).

Lange tijd rondgewandeld tussen de ruines van de tempels die getuigen van een ooit bloeiende periode van de Khmerrijk (tussen 9e en 15e eeuw). Koning na koning heeft hier zijn tempel gebouwd, ter verering van de hindu goden.

Detail: de belangrijkste goden in de hindu godsdienst: Brahma = 'creator', Vishnu = 'preserver/protector', Shiva = 'destroyer'. Nooit goed verstaan hoe een 'destroyer', Shiva, een god kan zijn. Maar een gids verduidelijkt: Shiva maakt de levenscirkel rond, maakt verandering, een nieuw begin mogelijk.. het is dus maar hoe je 'destroyer' interpreteert.

En ja, Angkor Wat is allesbehalve de zoveelste tempel, het is zijn plaatsje op het lijstje van de wereldwonders zeker waard! Een beetje spijt dat ik toch geen gids heb genomen, maar in de plaats een goed boek gekocht met wat uitleg (en de andere gidsen stiekem op een afstand gevolgd, om de zoveel wacht ik op de volgende gids om het niet te laten opvallen ;-)

Hieronder een foto van een van de vele, mooie zandsteensculpturen. Ik zou hier wel honderden fotos kunnen trekken. Overal afbeeldingen van de hindugoden (vnl Vishnu), nimfen, de hemel en hel, dieren en gevechten, gevechten, gevechten. Hoe overal ter wereld het 'oorlogje voeren' ooit centraal heeft gestaan/staat.

Angkor Wat vond ik persoonlijk subliem omwille van de vele mooie zandsteensculpturen die een stukje geschiedenis vastleggen.

Maar veel impressionanter: de Ta Prohm tempel! Deze werd niet heropgekalefaterd maar gelaten zoals de tempels oorspronkelijk zijn teruggevonden. F-A-B-U-L-E-U-S!!!! Immense bomen die de ruines 'opeten', wortels die op, onder, tussen langs de bak/zandstenen hun weg vinden. De bomen groeien tussen de ruines op alle mogelijke manieren!

Maar wat als de bomen afsterven.. en de ruines doen instorten? Het gevecht natuur-cultuur gaat voort.

Hieronder 1 fotootje, wacht tot jullie de volledige fotoserie zien ;-)!!!

De hele dag rondgefietst in de hitte, van tempel naar tempel. Jamai, zag scheel na een tijdje ;-). Kapot terug richting Siem Reap, gaan dineren met de Hollandse en Francaise, een 'echt' restaurant deze keer! Ewel, vermoeiend bezoek ja, maar een impressionant stukje menselijk vernuft!

CAMBODJA: Pursat-Battambang (01/04/09 - 6/04/09)

Pursat - Cardamon Mountains

Na een paar dagen in de stad, beiden zin in een goeie trekking in de bergen. En die zijn er: de Cardamon bergen ten zuidwesten van de hoofdstad. De rit naar het dorpje van waar we wilden trekken was op zich al de moeite!

Na een paar uur buszitten komen we in Pursat aan vanwaar we de keuze hebben tussen: in een volgepropte taxi (wagen) te zitten of achterin een pick-up truck. Keuze was dus snel gemaakt!!

Eerst achterin, tussen al de goederen en de mensen op een hoopje. Echt, er kon n-i-e-ma-n-d meer bij!! En de medepassagiers maar lachen met ons.

Achterin..

.. het vol bakske

Na een paar uren rijden valt de avond over het mooie en verlaten landschap.
We genieten op het dak van de truck,
onder een zacht ondergaande zon,
met de wind in het haar,
gewoon het einde!

En dan het prachtig wolkenspel..

Stefanie is daarenboven een jaartje ouder geworden vandaag.
De rit zorgde in elk geval voor een heel mooi geschenk! En neen, geen cocktail en geen feestmaaltijd zoals weken voordien gepland.. wel rijst, groenten, eieren en een pint: het enige hier in het dorpje te verkrijgen.

!Pues.. desalniettenmin.. Feliz Cumpleanos Stef!

En dan de trekking dat we wilden doen:
Niemand in het dorp spreekt Engels, probeer dus maar een gids te vinden en uit te leggen wat je wil doen. Gelukkig was er net een man van de UN in het dorp aanwezig (voor telecommunicatie doeleinden) die ons plan wel wilde vertalen.
We wezen naar de berg die we vanuit het dorp zagen, "die willen we beklimmen".. "wie wil ons gidsen".. "kunnen we er een tweedaagse van maken" etc. Na lang palaveren krijgen we een voorstel: 2 motorbikemannen nemen ons naar een ander berg waar we twee dagen gaan trekken..
En ready for the road: met eten voor 2 dagen en slaapgerief, gaan we de brousse in met die 2 kastards (die helaas geen woord engels spreken, en er eigenlijk aan hun kledij te zien, verre van gidsen uitzien).

De rit met de motorbike duurde wel uren. Voorbij kleine dorpjes, op stoffigere wegen, beetje bij beetje meer de bergen in.

Op een gegeven moment vinden onze 'gidsen' de 'weg' (die naar waar leidt?) niet meer. Maar op die weg zijn zware werken bezig (gerund 'by chinese'.. dat is nog te verstaan), dus die mannen helpen ons verder. Die mannen, die het regenwoud hier zwaar toetakelen, een weg temidden het oerwoud, in 1ste fase van aanleg ;-(.

Onze jonge gidsen zijn blijkbaar op zoek naar watervallen. 'Trekking' wordt hier dus meteen aan watervallen geassocieerd. Nu wij curieus wat dit allemaal gaat worden. Een paar keer gestopt, de jungle ingewandeld, op zoek naar de watervallen.

Trekkingspaadjes zijn er duidelijk niet, hier moet je je zelf een weg banen. En is dit wel de weg naar de watervallen?

En je moet maar 15 meter de jungle inwandelen of je ziet prachtige vlinders, en zelf eentje waarvan we niet goed weten of het wel een vlinder is?

Maar die 15 meter waren ook voldoende op vol maar dan ook vol van de bloedzuigers te zitten! Zelf met een lange broek en botinnen, ze kruipen gewoon langs je veters door je kousen!!!! We zijn letterlijk het bos UITGEREND naar de motorbikes! Ook onze motorbikemannen wisten maar al te vlug de motorbikes te vinden. Het krioelt hier gewoon van de bloedzuigers. Onze schoenen en broeken zaten er vol van! En tzijn toch maar vieze beestjes..

De watervallen uiteindelijk gevonden!!! (via -jawel- wel een trekkingpaadje). Watervallen in the middle of the jungle, en wat voor een!

Na een zalige verfrissing in het water krijgen we van onze motorbikemannen nog een koffie en koekjes aangeboden. Jaja, op de koffie temidden de jungle, waterval aan ons voeten!

Uiteindelijk maar wijselijk besloten om deze 'trekking' wat aan te passen. Trekken in een jungle die de gidsen duidelijk niet kennen, die geen paadjes heeft (hier heb je groot mes voor nodig), met de bloedzuigers die echt supergrote getale aanwezig zijn.. nee, dat is miserie vragen.
We besluiten er in de plaats een motorbike tochtje van te maken (wat het tot hiertoe eigenlijk al was). Gedaan met rantsoeneren op ons water/eten dat we voor 2 dagen hadden meegenomen.

De motorrit was op zich al echt de moeite. We reden door echt hartje 'verlaten' Cambodja. En dan weer een prachtige hemel..

De volgende morgen een klein ontbijt in het dorpje en we besluiten om terug naar 'de bewoonde wereld' te gaan, trekking zit er nu duidelijk niet in.

De Khmer met de traditionele noodlesoep als ontbijt (wij hielden het bij een 'broodje'),

Een gesofisticeerde keuken hebben ze hier niet nodig. Alles maar dan ook alles wordt gedaan met 1 mes. Gemakkelijk toch, geen afwas, geen gezoek, geen rommel, met 1 mes kan het ook. (Ok, ik geef toe, er worden ook niet de meest hoogstaande diners klaargemaakt)

Battambang

De taxi (voor de pick-up waren we te laat) en de bus brengen ons naar Battambang, westelijk Cambodja.
Bij verkenning van de stad (en zoektocht naar goeie guesthouse en restaurant) vinden we een foldertje over 'Tini Tinou', een festivalletje, georganiseerd door NGOs dat nu aan de rand van de stad aan de gang is. Off we go!

Het festivalletje was gewoon echt de moeite! Het was eigenlijk een klein straattheaterfestival samen met optredens van de beste acrogym groep van het land. De artiesten waren echt artiesten (trapezisten uit Duitsland, clowns uit Japan, een groep uit Roemenie, en er was zelf een Belg aanwezig als lid van een van de groepjes). Ze brachten een mix van kunstjes en humor. Humor die zowel de buitenlandse aanwezigen (vnl Fransen) als de vele Khmer konden bekoren!!

Maar het beste van al was wel de Acrogym groep van de jonge Khmer (foto onder). Gewoon fenomenaal! En wat een choreografie die hier achter zat, originaliteit ten top!

De dag erop verkennen we de streek met 2 motorbikegidsen die ons overal naartoe leiden. Gemakkelijk toch!

Naar de vele bhoedistische tempels,

Waar net een familie wel heel rijke offers bracht. Niet goed verstaan of ze deze rijkdom achteraf ook zouden opeten (zal wel zeker als je dit ziet?),

Naast het klooster een oud vervallen frans huis, vervallen ja, maar zijn charme heeft het niet verloren,

Dan naar de grotten des doods. In deze grot duwden de Khmer Rouge hun gevangenen/de mensen die ze wilden uitschakelen (met of zonder motief). Hier zijn duizenden mensen vermoord!! Dikwijls waren ze niet meteen dood maar omdat ze zo verzwakt waren konden ze ook de grot niet uit.. sterven tussen de dode lichamen.. Een gruwelplaats.

Naast de grot is nu ook een bhoedhabeeld geplaatst (natuurlijk, in elke grot en op elke berg..). Een kunstenaar(tje?) heeft er zijn ding gedaan: van elk sterrenbeeld hing er een tekening voor de bhoedha, eenvoudig maar kunstig..

Na deze gruwelplaats (en bijhorende tempel) te bezoeken worden we geleid naar andere tempels. Een voorproefje van wat Ankor Wat zal tonen. Op terugweg berijden we een droog landschap met afgebakende 'rijst'-velden (dat moet hier fantastisch mooi zijn in het rijstseizoen).

Een groepje mensen probeert in de modder naar alen te 'vissen'

En we nemen nog een kijkje langs de bakstenen fabriek. Alles wordt hier nog handmatig gedaan, jonge kinderen aan het werk.

Battambang staat ook gekend voor de 'bambootrein': idd een soort van vlot uit bamboo dat op de sporen wordt gelegd en waarmee mensen vervoerd worden. Zeker de moeite om eens te zien, maar veel geld betalen om hier een ritje mee te maken hadden we niet voorover. Staat als 'toeristische highlight in de Lonely Planet' en dat hebben de lokalen duidelijk geweten.
s'Avonds daarentegen des te meer geld over voor een tweedje avondje 'Tini Tinou' festival!

Volgende morgen weer afspraak met onze twee motorbikemannen. De streek rond Battambang is zeker en vast het verkennen waard.

Aan een herdenkingsbeeld voor de vele doden tijdens de Khmer Rouge periode staan we toch even stil. Al die schedels op een hoopje..

De sokkel vertelt het verhaal. Van hoe mensen verplicht werden te trouwen, van de vele martelingen, van het harde labeur in het veld, van hoe mensen ipv met de buffel, zelf de landbouwwerktuigen voort moesten trekken..

Nog een paar andere tempels bezocht, de een heeft duidelijk meer dan de ander,

Een bezoekje aan een vrouwtje dat langs de kant van de weg 'stickyrice-in-bamboo-with-coconut-and-beans' maakt. En maar omdraaien van de bamboostammetjes op de 'barbecue'..

Wat verder, door de smalle straatjes in de buitenwijk van Battambang zie je hier en daar rijstpapier drogen in de zon. Daar moesten we het fijne van weten..

Aja, en dan was er nog de fishpaste-fabriek! Stinken stinken stinken: vis wordt gerot in grote bakken om achteraf een soort van fishpaste van te maken.. brrrr.

Na een half dagje verder verkennen sluiten we de dag af met een heerlijke plons in het zwembad van Battambang. Duidelijk te duur voor de plaatselijke Khmer, we hadden het grote zwembad van de sportclub quasi voor ons alleen. En afsluiter Battambang: nog een avondje 'Tini Tinou'- acrobatie, inclusief een afsluitend spektakel met vuurwerk deze keer!

Boat Battambang to Siem Reap

Onze volgende, en Stefanies' laaste bestemming: Siem Reap, met de tempels van Angkor.

We nemen niet de goedkope bus maar -aangeraden door de Lonely Planet- we maken een prachtige boottocht langs de rivier, naar het Tonle Sap meer, naar Siem Reap. Drijvende wonningen, woonboten, woningen op stelten, vissers, een restaurant-stopplaatsje op het water, deze rit was echt de moeite!

Stef on the water!

And me between the hyacinths!